فيزيک چيست؟

 

از آنجا که فيزيک بخشي از علم و دانش است بنابراين لازم است براي درک فيزيک، شناختي از علم داشته باشيم.

d45


علم فرآيند کاويدن و به کارگيري دانش دنياي اطرافمان است.

اگر پيگيري و جستجوي دانش به خاطر خود آن باشد ما آن را تحت عنوان "علوم محض" يا "علوم پايه" طبقه‌بندي مي‌کنيم. توسعه و بسط روش‌هاي استفاده از دانش، "علوم کاربردي" را تشکيل مي‌دهند. به عنوان مثال، اختر شناسي عمدتاً جزو علوم محض است ولي رشته‌هاي مهندسي "علوم کاربردي" هستند. مطالبي که در آينده مطالعه مي‌کنيم ترکيبي از مفاهيم پايه‌اي (که باور داريم يادگيري آن به خودي خود مهم است) و مثال‌هايي از روش‌هاي مختلفي که اين مفاهيم در زندگي روزمره ما کاربرد دارند، است.

d47

d47


در کنار علوم محض و کاربردي، روش‌هاي ديگري براي طبقه‌بندي حيطه‌هاي مختلف علم وجود دارد. علوم فيزيکي (فيزيک و زمين‌شناسي دو مثال آن هستند)، علوم زيستي (زيست‌شناسي و پزشکي) و علوم اجتماعي (روان‌شناسي و جامعه‌شناسي) نيز حيطه‌هاي مختلف علوم هستند. همانند بسياري از طبقه‌ بندي‌هايي از اين نوع، اين حيطه‌ها هم‌پوشاني دارند. مثلاً بيوفيزيک نمونه‌ي خوبي از هم‌پوشاني فيزيک و زيست‌شناسي است.

d48

d49

d48


تعريف فيزيک به سادگي برخي حيطه‌هاي علم مثل زيست‌شناسي (مطالعه‌ي موجودات زنده) نيست. اگر از چندين فيزيک‌دان بخواهيد که اين کلمه را تعريف کنند، به احتمال زياد دو پاسخ يکسان را پيدا نمي‌کنيد. يک تعريف خوب و مناسب از فيزيک مي‌تواند اين باشد:

فيزيک راهی براي مدل کردن قوانين حاکم بر طبيعت و پيش بيني کردن پديده‌هاي جديد است.

d51


در آينده مطالب بيشتري در مورد ساختارهاي ماده (مثل اتم و هسته)، چگونگي بر هم کنش ماده توسط گرانش، الکتريسيته، مغناطيس.... مي‌آموزيم. در خود فيزيک، تقسيم بندي‌هاي گسترده‌اي وجود دارد. جدول زير برخي حيطه‌هاي متداول که در آن فعاليت‌هاي تحقيقاتي امروزه صورت مي‌گيرد آورده شده است.

برخي تقسيم بندي‌هاي متداول فيزيک معاصر، تقريبا به ترتيب تعداد دکترهايي که هر سال در آن تحصيل مي‌کنند.

حيطه

سرفصل‌هاي تحقيق

ماده‌ي چگال

  ساختارها و خواص جامدات و مايعات

اختر فيزيک

ستاره، کهکشان، سير تکامل هستي

ذرات و ميدان

ذرات و ميدان‌هاي بنيادي، شتاب‌دهنده‌هاي پر انرژي

نورشناسي و فوتونيک

 نور و دانش فني ليزر

اتمي و مولکولي

اتم و مولکول

فيزيک هسته‌اي

هسته، مواد هسته، کوارک‌ها و گلون‌ها

فيزيک پلاسما و گداز

پلاسما، پژوهش‌هاي گداز و همجوشي

علم مواد

کاربردهاي فيزيک ماده چگال

بيوفيزيک

فيزيک پديده‌هاي زيستي

فيزيک جو و فضا

هواشناسي، خورشيد، سيارات


همپوشاني بسياري بين اين تقسيم‌بندي‌ها وجود دارد و برخي از آن‌ها به وضوح متمايل به سمت ساير علوم مثل زيست‌شناسي و شيمي است.

وقتي مباني و مفاهيم اوليه به نوآموز آموخته مي‌شود حيطه‌ي دانش فيزيک به شکل‌هاي مختلف تقسيم‌بندي مي‌شود. سرفصل‌هايي که به دانش‌آموزان در اولين مواجه‌شان با فيزيک ارائه مي‌شود معمولاً مطابق رشد و گسترش تاريخي آن‌ها است (ابتدا حرکت و فيزيک کلاسيک، فيزيک نسبيت و کوانتوم، ذرات بنيادي و در پايان اخترشناسي).


d52 d53 d54


در واقع ترتيب يادگيري فيزيک تقريباً شبيه همان مراحلي است که ما در زندگي روزمره با آن مواجه ايم و آن را تجربه مي‌کنيم. به عنوان مثال ما مردمي را مي‌بينيم که در حال حرکتند و چيزهايي که برخورد مي‌کنند، براي همين اين مطالب را زودتر ياد مي گيريم. اما عده‌ي بسيار کمي از مردم‌ايده‌اي از کوارک‌ها و ذرات بنيادي دارند و در زندگي روزمره با آن‌ها مواجه نيستيم. با اين حال همه‌ي ما و تمامي موادي که با آن‌ها سرو کار داريم عمدتاً از کوارک ساخته شده‌اند!

quark


اکثر دانش‌آموزاني که درس مقدماتي فيزيک را مي‌گيرند در فيزيک متخصص نمي‌شوند. اغلب آن‌هايي که فيزيک تحصيل کرده‌اند در تجارت، صنعت، کارهاي دولتي يا آموزشگاه‌ها مشغول کار هستند. بنابر آمار ارائه شده در سال 1990، اغلب کارشناس‌ها و کارشناس‌هاي ارشد رشته‌ي فيزيک در دو مورد اول و دکترهاي فيزيک در دو مورد آخر مشغول به کار هستند. علاوه بر حرفه و شغل‌هاي متعارف مثل پژوهشگر و معلم، افراد فارغ‌ التحصيل فيزيک در کارهاي مهندسي، مديريت، دانش رايانه و دانش فني نيز مشغول به کارند.

pm--ri-pmt-012

pm--ri-pmt-012-b


اغلب فيزيک‌دان‌ها نه به خاطر محفوظات و دانسته‌هاي فيزيکي‌شان بلکه به خاطر تجربيات‌شان در "حل مسئله" و "دانش فني پيشرفته" به کار گرفته مي‌شوند.

 

آخرین ویرایش در شنبه, 04 شهریور 1391 ساعت 15:03

7 نظرها

  • پیوند نظر rgh پنج شنبه, 27 آذر 1393 ساعت 14:11 ارسال شده توسط rgh

    سلام متشکرم از برنامه ی فوق العادتون.من عاشق فیزیکم و دوسش دارم چون فهمیدم که همه اتفاقات زندگیم می تونه به فیزیک مربوط باشه و توی چندتا فرمول خلاصه نمیشه.امیدوارم یه روز توی مدارس و نظام آموزشیمون به بچه ها خود فیزیک یاد بدن نه فقط فرمولاشو.و توی کلاسامون پرسیدن سوالات مفهومی فیزیک رو گرفتن وقت کلاس ندونن

  • پیوند نظر صنم شنبه, 15 آذر 1393 ساعت 09:23 ارسال شده توسط صنم

    کاش معلمای علوم ما هم اینجوری درس میدادن که وسط کلاس خوابمون نبره و یا با بغل دستیمون مشغول نشیم.
    وقتی برنامه شما شروع میشه اصلاً به خودم جرئت نمیدم پلک بزنم.واقعاًممنونم.من توسط برنامه شما به خیلی از سوالای خودم جواب دادم وبعلاوه ی اونا چیزای زیادی هم یاد گرفتم.کاش تا ابد برنامتون ادامه پیدا کنه.

  • پیوند نظر رضا شنبه, 15 شهریور 1393 ساعت 07:48 ارسال شده توسط رضا

    واقعا برنامه خوبی ساخته اید
    دستتون درد نکنه.
    امیدوارم با این دست از برنامه ها شکل ساختاری نظام تعلیمی و تربیتی ما درگرگون شده و شاهد جامه ایی با شکوه و مقتدر باشیم. به امید سرافرازی ایران .

  • پیوند نظر puma827 دوشنبه, 27 مرداد 1393 ساعت 18:11 ارسال شده توسط puma827

    علمی جز فیزیک وجود نداره
    این تعصب نیست منم بعضی وقتا از مسایل پیچیده خسته میشم
    ولی حقیقته
    فیزیک یعنی طبیعت
    و ما چیزی جز طبیعت نداریم
    طبیعتی که میبینیم و بخشی که از حس کردنش عاجزیم
    بقیه به اصطلاح علوم درواقع همین فیزیکن
    ولی برای راحتی کار
    به بخش های مختلف تقسیم شدن
    چیستا:
    منم به فیزیک علاقه زیاد دارم و بهش تعصب زیادی دارم
    ولی فکر می کنم آفرینش خدا خیلی خیلی بزرگ تر و زیباتره و نباید آن را در فیزیک خلاصه کرد.

  • پیوند نظر محمد پیرهادی یکشنبه, 24 فروردين 1393 ساعت 19:43 ارسال شده توسط محمد پیرهادی

    سلام و خسته نباشید.
    من دانش آموزی عاشق فزیک و ریاضی هستم.وقصد دارم در رشته ی فیزیک در دانشگاه فارغ التحصیل شده و در نیروگاه های هسته ای و تدریس در دانشگاه مشغول به کار شوم
    اما همیشه جوری برخورد شده با من که کم کم از خواندن فیزیک خسته میشم.
    امیدوارم برنامتون باعث بشه من شور و اشتیاق اولیه ی خودم رو دوباره بدست بیارم که البته تا الان واقعا کارتون عالی بوده.
    با تشکر.
    محمد پیرهادی .دوم ریاضی.تهران

  • پیوند نظر آرش بصیری جمعه, 22 فروردين 1393 ساعت 11:06 ارسال شده توسط آرش بصیری

    خیلی برنامه خوب و پر طرفداری است من یکی از پر طرفدارانم.

  • پیوند نظر علی چهارشنبه, 14 اسفند 1392 ساعت 23:04 ارسال شده توسط علی

    در جایی تعریف فیزیک را (علم بررسی رفتار ماده با سرعت بالا)خواندم آیا درست است؟
    چیستا:
    سلام
    نه این (بررسی رفتار ماده با سرعت بالا) فقط بخشی از فیزیک است.

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.